Competenties

Een toverwoord: competenties. Vaak gepresenteerd als de oplossing voor alle problemen: ja, maar wij zijn competentiegericht! (Waarvan de vrije vertaling dan vaak moet luiden: ons onderwijs is van hoge kwaliteit, volgens de spreker althans.) Niet te verwarren met: zij zijn nog niet competentiegericht, als in, die instelling stelt niets voor.

Toverwoord? Meer een dooddoener. Want zuiver competentie-gericht zijn zegt nog niets over het onderwijs. Het zegt wel iets over de koppeling van het onderwijs met de praktijk – want de competenties zijn de eerste link met de beroepspraktijk. Het is de vertaling van kennis, vaardigheden enzovoort die nodig is om in de beroepspraktijk te kunnen functioneren, naar het onderwijs toe. Om hier echter goed onderwijs op te baseren zullen die competenties nog wel vertaald moeten worden in leerdoelen – en ik mag hopen dat leerdoelen altijd al geformuleerd werden in onze onderwijsinstellingen.

Competenties zullen dus nog steeds uitgewerkt moeten worden, geoperationaliseerd zo je wil, in bruikbare onderwijsdoelen. Nu is het mijn vermoeden dat het daar nogal eens aan schort op de diverse onderwijsinstellingen. Immers, competenties worden vaak instellingsbreed geformuleerd, of in elk geval over meerdere jaren. En hoe zorg je er nu voor dat de vakken die de studenten aangeboden in voldoende mate bijdragen aan die competenties?

De controle of alle competenties in de loop der jaren aan de orde komen is nog wel te doen; controleren of alle competenties op het juiste niveau worden gehaald is al een stuk lastiger. Feitelijk zou je hiervoor ook op een andere, portfolio-achtige manier moeten toetsen. Ik denk echter dat een belangrijk probleem al eerder ligt: het is mijn stelling dat het bij de meeste instellingen ontbreekt aan een goede operationalisatie van de competenties. Natuurlijk zijn de competenties niet uit de lucht komen vallen, en je mag hopen dat het onderwijs ook is ingericht op die competenties; onderwijs verandert echter voortdurend, en de kans is dan groot dat de relatie tussen competenties en onderwijs verwatert.

Omdat daarnaast onze competenties dit jaar opnieuw geformulieerd zijn, zij wij bij onze propedeuse (opnieuw) bezig de competenties in kaart te brengen. Alle door ons geformuleerde competenties worden op dit moment aan het onderwijs getoetst: aan de docenten wordt gevraagd om aan te geven aan welke competenties in hun vak bijgedragen wordt, en ook in welke mate. Als het goed is gaat dit een zeer bruikbaar overzicht opleveren: of de competenties voldoende geborgd zijn in het curriculum, maar ook of er hiaten zijn.

De volgende stap is dan om een mechanisme te realiseren waarmee je continu controleert of de competenties voldoende aan bod komen, maar dat schuiven we nu nog maar even voor ons uit…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: