Het onderwijs en de knikkers

Frank Kalshoven is een freelance economisch journalist, die columns schrijft in o.a. de Volkskrant en Vrij Nederland. Ik lees zijn stukken graag, omdat ze vaak blijk geven van een verfrissende kijk op economische en andere vraagstukken. Maar in zijn laatste bijdrage in Vrij Nederland, getiteld “VWO in vijf jaar” gaat hij wel erg kort door de bocht.

De stelling van Kalshoven in dit artikel is dat in de zorg de afgelopen jaren de arbeidsproductiviteit sterk is verhoogd. Frappant daarbij is volgens hem dat vanuit de zorg regelmatig geroepen is dat dit niet mogelijk is, omdat dit ten koste zou gaan van de kwaliteit van de zorg. En ziedaar, het blijkt toch mogelijk. Een waar kunststukje.

Vervolgens worden parallellen getrokken met het onderwijs: ook het onderwijs wordt collectief gefinancierd, en net zoals in de zorg is er in het onderwijs een tekort aan werknemers, en dus is het een goede zaak dat ook in het onderwijs de productiviteit omhoog gaat. Tot zover volg ik Kalshoven, maar vervolgens trekt hij de conclusie dat ook in het onderwijs de productiviteit omhoog kan – omdat het in de zorg kan.

Hier raakt hij me kwijt. Ten eerste zie ik niet waarom de wijze van financiering en een tekort aan werknemers een argument is waarom de productiviteit omhoog *kan*, het lijkt me meer een argument om te zeggen dat de productiviteit omhoog *moet*. Even afgezien van de vraag of de verhoging van de arbeidsproductiviteit in de zorg altijd een zegen is (ik heb wel eens tegengestelde geluiden gehoord, en ik ken economen die zeggen dat de marktwerking in de zorg, door Kalshoven genoemd als een belangrijke motor voor de verhoging van de arbeidsproductiviteit krakkemikkig is ingevoerd) lijkt me niet dat het werk van een verpleegkundige zomaar met elkaar kan worden vergeleken.

Uiteindelijk is de kop van de column, ‘VWO in vijf jaar’, voor mij de crux. Niet alleen komt deze kop verder niet inhoudelijk aan de orde, en is hij dus vooral gebruikt als lokkertje om te lezen, bovendien roept hij bij mij ogenblikkelijk de vraag op of we dat moeten willen. Is de maatschappij in de long run niet beter af als we onze arbeidsproductiviteit over de gehele linie verhogen, en vraagt dat juist niet om verbetering van ons onderwijs? Juist ook het VWO, dat immers de hooggeschoolde arbeidskrachten moeten gaan leveren. Laten we dat alsjeblieft niet gaan verkorten, maar laten we dat onderwijs gaan verbeteren.

Misschien iets voor een volgende column in VN?

5 reacties op Het onderwijs en de knikkers

  1. Paul zegt:

    Dat zeker, maar in eigen kring zouden we toch ook wel meer mogen praten over dit onderwerp. En dan misschien niet de term arbeidsproductiviteit gebruiken, maar wel: efficiënter werken. Docenten die voor halflege of bijna lege collegezalen staan, dat is geen efficiënte manier van werken. Kennis delen, dat gebeurt ook te weinig. Ik heb geen kant-en-klare oplossing, maar ik heb wel het gevoel dat het beter en efficiënter kan.

    • dirkpaul zegt:

      Het ging me vooral om de link tussen arbeidsproductiviteit en een kortere studie. Roepen dat de HBO-studie in drie jaar kan is m.i. ook contra-productief. Je raakt wel aan een blogje die een beetje in mijn onderbewuste zat, over die collegezalen ga ik wellicht nog wel een knuppel in het hoenderhok gooien.

      Kennis delen is voor mij niet iets van arbeidsproductiviteit of efficientie, maar meer van onderwijsontwerp. Zie ook mijn blogs over laptops.

      • Paul zegt:

        Daar heb je gelijk in. Volgens mij kun je ook niet eerder praten over verkorting van de studieduur als het niveau dik in orde is. Pas daarna kun je kijken of het sneller kan. En dat niveau is in veel gevallen nog niet dik in orde en de mogelijkheden om via een hogere arbeidsproductiviteit de duur te bekorten zijn m.i. beperkt.

  2. dirkpaul zegt:

    Goed punt. Als ik één ding mag noemen wat mij is opgevallen na 3 jaar HBO, is dat het volgende: dat het op het oog zo eenvoudig is om aspecten te noemen waarop de opleiding verbeterd kan worden. En dat terwijl onze instelling het op een aantal punten al zo aardig doet… en dat wil dan denk ik weer zeggen dat het nog wel een tijdje kan duren voordat dat punt wat jij noemt bereikt wordt, namelijk wanneer het niveau dik in orde is. Niet omdat het allemaal traag werkt (alhoewel, dat ook natuurlijk), maar vooral ook omdat er op andere vlakken nog zoveel mogelijk is.

  3. Het VWO zou juist hoogopgeleide theoretici moeten afleveren op termijn. De HAVO zou juist hoogopgeleide werknemers moeten afleveren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: