Portfolio: nieuwe wijn in oude zakken?

Bij ons op het instituut wordt al een aantal jaar gesproken over het invoeren van een digitaal portfolio voor eerstejaars studenten (bij één van onze afstudeerprofielen is al langer een portfolio in gebruik). Om meerdere reden komt dit niet van de grond: zo waren er implementatieproblemen met het portfolio waarvoor gekozen, maar belangrijker was misschien nog het feit dat ons instituut maar bleef groeien en de implementatie daarmee een helse klus is.

Naar mijn mening is een portfolio namelijk niet iets wat je zomaar even implementeert: infrastructuur moet worden ingericht, docenten moeten geschoold worden, en last but not least: het onderwijsprogramma moet er op worden aangepast. Persoonlijk heb ik het gevoel dat dit laatste vaak niet gebeurt, en vandaar de kop van dit artikel.

Er steekt bij mij nog wat meer achter: ik heb vaak het gevoel dat bij digitale portfolio’s ook niet goed nagedacht wordt over de waarom-vraag. Bij veel portfolio’s vraag ik me af of er goed is nagedacht over de volgende vragen:

  • Waarom kiezen voor een digitaal portfolio, en wat voegt het toe aan het onderwijs?
  • Is het een middel om het onderwijs te verbeteren, zaken te vereenvoudigen voor student en/of docent, of wordt het van hogerhand opgedragen?
  • Wordt het gebruik van het portfolio geëvalueerd?

6 reacties op Portfolio: nieuwe wijn in oude zakken?

  1. madeleine zegt:

    Er zijn eigenlijk al 2 afstudeerprofielen die een digitaal portfolio hebben:
    Informatie en Media Deeltijd, al jaren zelfs!
    En sinds 2 jaar ook Redactie en Mediaproductie, maar dan in de vorm van een half open weblog (gewoon in wordpress!).
    Zou het niet superhandig zijn om studenten een weblog te laten beginnen, en sommige stukken daarop af te schermen met een wachtwoord? Schaalbaarheid is prima, docenten kunnen met rss-readers goed nagaan of opdrachten zijn uitgevoerd én het is ook nog eens een aardig visitekaartje voor toekomstige stageplekken.

  2. dirkpaul zegt:

    Het portfolio van Informatie en Media is inderdaad het portfolio waarop ik doelde; het weblog van Redactie en Mediaproductie zie ik niet direct als portfolio, omdat het de meer complexe mogelijkheden van een portfolio – zoals goedkeuring e.d. – ontbreekt.

    Het voordeel daarvan is wel weer meteen dat de nadelen van een full-blown portfolio ontbreken. Feitelijk is dit weblog geen verandering van de daarvoor bestaande situatie, immers opdrachten zijn hetzelfde gebleven, worden alleen via het weblog ingediend. Dat is fijn, maar dat betekent tegelijkertijd ook weer dat je het onderwijs niet herziet.

  3. Wauwel zegt:

    Een vreemde vraag misschien, maar wat zien de studenten zelf voor nut in het portfolio?

  4. dirkpaul zegt:

    @Wauwel: zeker geen vreemde vraag, weet alleen niet zeker waar je op doelt. Ga hem daarom even tweeledig beantwoorden:

    1. Ik weet niet hoe de reacties zijn van de studenten op het in de hoofdfase bij ons gebruikte portfolio. (Oei, dat is geen fraaie zin.)
    2. Natuurlijk is dit op zich een heel belangrijke vraag, en ik ben er bang voor – but correct me if I’m wrong – dat daar bij de invoering van veel portfolio’s niet of nauwelijks over nagedacht wordt.

  5. Jeroen zegt:

    De waarom-vragen. Mijn eerste reactie is, waarom niet?

    Even heel praktisch. Studenten (lerarenopleiding) krijgen de opdracht om hun ontwikkeling als student en startbekwaam docent inzichtelijk te maken. Via bekwaamheiddossiers, stagedossiers, DVD’s met opgenomen lessen, etc. Dat levert stress bij studenten op die op laatste moment bekwaamheidsdossiers moetenen samenstellen, etc. Dus een portfolio is een handig hulpmiddel om dat beter te organiseren en te archiveren.

    Voegt het iets toe aan het onderwijs? Mits je het goed inbed in studieloopbaan begeleiding wel. Een goed portfolio (incl. feedback + reflectie) maakt leerproces student transparant(-er). In combinatie met een goede slb-er helpt een dpf de student inzicht te krijgen in leerproces. Het gaat hier ook om leren leren.

    Het is wel belangrijk om dit te meten. Ik ga dat binnenkort doen via surveys en interviews met studenten en SLB-ers. Ik weet wel dat de vraagstukken niet zo zeer op het vlak van dpf liggen, maar meer op SLB en hoe een student/slb-er daar mee omgaat.

    Daarnaast denk ik dat het goed is voor een student om te leren zich te profileren via technologie. Laat maar eens zien wat je kan, wat je doet en hoe je je ontwikkeld. Wees daar trots op en gebruik het om te laten zien dat je een kenniswerker bent die kan leren leren en zich blijft ontwikkelen.

    Om dit te stimuleren maken wij gebruik van Flip-camera’s en videoreflectie. Video’s worden via Surfmedia opgenomen in het DPF gekoppeld aan reflectie en feedback. Dit maakt dat het DPF nut heeft voor de student, hij gaat zich eigenaar voelen van zijn eigen DPF en gaat er mee aan de haal (althans dat is wat ik hoop, maar ook dat gaan we meten aan het einde van het jaar en volgende jaar).

    DPF wordt bij ons van onderaf geïmplementeerd. Als School hebben we een visie op leren en houding van student. Om dat te ondersteunen zetten we o.a. het DPF in. Dat is nog geen gewonnen strijd en levert veel discussie op. Maar de discussie gaat vooralsnog over hoe je studenten moet begeleiden en hoe je daarin kwaliteit borgt.

    Het is een onderwijsrelevante discussie, en dat is positief.

  6. dirkpaul zegt:

    @Jeroen: Zoals SLB op dit moment bij ons vormgegeven is, is er maar nauwelijks sprake van individuele opdrachten. Ja, er worden een paar verslagen geschreven, maar ik denk dat het een mug met een olifant doden is (is dat een uitdrukking?) om daar dan gelijk een digitaal portfolio voor te willen implementeren. Zo op het gehoor (en dat lijkt me op zich logisch) ligt dat bij jullie anders.

    Je opmerking dat het een onderwijsrelevante discussie is, herken ik. Dat heb ik in het algemeen altijd als positief ervaren aan ICT in het onderwijs: het forceert je na te denken over de invulling van onderwijs. Dat betekent echter tegelijkertijd dat er bij ons op het instituut ook iets stelselmatig onderschat wordt: de consequenties van het implementeren van een portfolio: onderwijsaanpassing, scholing van docenten, etc.

    Met minimaal 30 SLB-ers is dat een gigantische klus. Vandaar dat ik op dit moment nog zeg: nee.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: