Inmiddels weten we al wat meer: rector HvA Jet Bussemaker reageerde gepast, de docenten die de brief schreven waarop de Telegraaf zich mede baseert haastten zich om te zeggen dat zij nooit over diplomafraude gerept hebben, en zelfs de staatssecretaris reageerde ingetogen (hoewel hij wel de onderwijsinspectie op de HvA afstuurt). Over tot de orde van de dag zou je zeggen.

Toch is het volgens mij niet zo eenvoudig. Ook al zijn de berichten over diplomafraude uit de lucht gegrepen, er is toch sprake van forse imagoschade. Scan de reacties maar eens op het oorspronkelijke artikel van de Telegraaf. Daar weet men het al: dit is dus logisch, en het is terecht dat de Telegraaf dit aan de orde stelt.

Dat maakt dat ik voor de gevolgen vrees. Ik weet dat er veel erg goede opleidingen zijn aan de HvA, maar dit gaat geheid gevolgen hebben voor de instroom van de HvA. Dat dit om slechts twee studies van de HvA gaat, is voor veel mensen niet relevant. De eerste negatieve reacties over andere studies zijn ook al verschenen. Het netto-effect: wanneer een studie aan de HvA een van de opties is, zal men zich toch even achter de oren krabben, zeker wanneer een andere onderwijsinstelling een gerelateerde opleiding aanbiedt. Of dat terecht is of niet, dat is dan niet zo relevant.

Wat een negatieve spiraal kan betekenen voor een instelling moet je InHolland maar eens vragen. Natuurlijk is het zo dat daar meer mis was dan alleen onterecht afgegeven diploma’s. Maar slechte publiciteit kan echt dramatisch zijn voor je instroom (en Frank Verhoef, in tegenstelling tot jou denk ik dat de omschrijving ‘blond meisje van 17 of 18′ niets zegt over de kwaliteit van de student in kwestie). En hoe je het wendt of keert, in het huidige financieringsstelsel is dat belangrijk (dat ik dat stelsel graag anders zou zien is een andere discussie – het is nu eenmaal het financieringsstelsel waar we het op dit moment mee moeten doen). Met andere woorden: de Telegraaf richt hier ongefundeerd veel schade aan.

Overigens: opvallend dat niemand de behoefte heeft gevoeld om de boudste bewering van de Telegraaf eens te onderzoeken: namelijk dat het zou gaan om 1000 tot 1500 diploma’s per jaar die onterecht zouden zijn uitgegeven. Dat leek me meteen al veel, en als je even wat onderzoek pleegt, dan kom je er achter dat het gehele domein DEM (waar de twee gewraakte opleidingen deel van uitmaken) in cursusjaar 2009-2010 1584 diploma’s in totaal heeft uitgegeven. Kortom, bijna al deze diploma’s zouden onterecht zijn. Hmm…

Dit kabinet moet oppassen niet de kampioen ‘gerommel in de marge’ te worden. Want terwijl de grote problemen voor het oprapen liggen, steekt men geld in verkeersborden om het rijden van 130 km/uur mogelijk te maken, stelt men een dierenpolitie in en investeert men in ‘een tour door het land en een offensief via de sociale media’ om ouders meer te betrekken bij het onderwijs van hun kind.

En dat terwijl je je kunt afvragen of het probleem van Van Bijsterveldt bestaat. Toegegeven, een beperkte steekproef, maar als ik om me heen kijk op de school van mijn kinderen zie ik de nodige ouders actief: voorleesouders, ouders die meegaan met zwemles, ouders die actief zijn op de crea-middagen, ouders die helpen bij de EHBO-les… je zou bijna denken dat de school nu al niet meer kan draaien zonder de hulp van die ouders. En als het probleem al bestaat, biedt ze geen oplossing – scholen en ouders moeten zelf maar gaan uitvogelen hoe ze dit gaan regelen.

Het erge is, dat ze wel ráákt aan een probleem, maar totaal geen oplossing biedt. De verhouding school-ouders is namelijk de afgelopen jaren/decades wel degelijk veranderd, en er zijn absoluut ouders die de verantwoordelijkheid voor het opvoeden van hun kinderen teveel bij de scholen leggen. Om daar gedragsverandering in te krijgen kom je er echter niet met een publiciteitscampagne, dat vereist wat anders.

Dat vereist visie en maatregelen.

Copyright Doboncom

Vanuit mijn nieuwe functie probeer ik wat zinnigs te zeggen over toetsing binnen de opleidingen. En dat valt nog niet mee. Want over het algemeen vindt men wel dat er minimaal een toetsbeleid en een toetsplan moet zijn, maar dan wordt het ingewikkeld. Vaak kom je namelijk een zinsnede tegen als: ‘Een goed toetsbeleid bestaat uit zowel een toetsbeleid en een toetsplan.’ En dan is de cirkel rond. Want wordt met dat toetsbeleid nou het toetsbeleid ín het toetsbeleid bedoeld, of het overkoepelende toetsbeleid? Kortom, verwarring alom.

Mijn worsteling met deze termen kan natuurlijk niet nieuw zijn. Ik heb daarom een rondje gemaakt langs collega’s en andere toetsinstellingen. Daar kom ik een aantal termen tegen waar ik nu ook niet direct enthousiast van wordt. Ik behandel hier de vors en tegens, en hoop dat jullie wellicht nog wat andere opties aan kunnen dragen.

Toetsmodel

Misschien wel de meest voor de hand liggende optie is ‘toetsmodel’. Maar is het wel een model? Een model heeft wat mij betreft per definitie voorschrijvende kenmerken, en dat vind ik hier niet volledig op zijn plaats. Je schrijft namelijk niet echt voor, maar je legt meer de randvoorwaarden vast waaraan toetsing moet voldoen.

Toetskader

Een alternatief zou dan toetskader kunnen zijn. Immers, met een kader bepaal je grenzen, geef je aan wat de randvoorwaarden zijn. Een nadeel van de term is wellicht de onbekendheid: hebben mensen de juiste associatie als er over ‘toetskader’ gesproken wordt?  En wellicht is de term té vrij: er zitten wel degelijk ook voorschrijvende elementen in een overkoepelend toetsbeleid.

Toetshuis

Toegegeven, deze term zou kunnen. Ik kan niet direct een inhoudelijk argument noemen waarom deze term de lading niet dekt. Maar hij is zo lélijk. But that may be me.

Iets anders

Zijn er nog andere opties? Of moeten we wellicht de verwarring voor lief nemen en toch blijven spreken over toetsbeleid? Let me know. Geef een reactie, of doe mee aan de poll die ik ingesteld heb. Ik ben benieuwd!

Dat kan. Het is namelijk een interne audit, een soort test-accreditatie waarmee gepeild wordt hoe een opleiding ervoor staat. Het is dus eigenlijk juist de bedóeling dat hier kritiekpunten in geformuleerd worden, zodat die punten op tijd (lees: voor de eerstvolgende accreditatie) aangepakt kunnen worden. Daarnaast is dit dus voor intern gebruik, en niet voor de pers.

De vraag is dan ook wat degene die het rapport heeft doorgespeeld aan de Volkskrant hiermee beoogd heeft. Zichzelf op de borst slaan van, zie je wel, ik heb het allemaal aan zien komen? Het kan namelijk geen poging zijn om de opleiding wakker te schudden. Tenminste, als het zo is bedoeld zal het mijns inziens volledig de plank misslaan. De kans bestaat namelijk dat, als dit soort rapporten vaker gelekt worden, de audits voorzichtiger worden. Immers, welke instelling wil nu dat er negatief wordt gepubliceerd over de opleidingen van die instelling? En omdat het onder controle krijgen van de kwaliteit van een opleiding vele malen ingewikkelder is dan het afzwakken van zo’n rapport, weet ik wel waar de eerste inspanning naar toe zal gaan.

De accreditatie is geen strafexpeditie, om opleidingen die niet in de haak zijn eens lekker om de oren te slaan; nee, de accreditaties zijn er om te waarborgen dat het hoger onderwijs in Nederland van een goede kwaliteit is. Misschien dat deze meneer/mevrouw daar nog eens over kan nadenken.

Oef, want het is die eerste weken soms best wel wennen. Weg is de dynamiek en de druk van het nieuwe schooljaar. Niet dat er geen werk op me ligt te wachten, maar in plaats van af en toe een uurtje, heb ik opeens meerdere uren achter elkaar om ergens aan te werken. En dat is gek.

Gelukkig heb ik heel veel zin in deze nieuwe functie, en ligt er genoeg werk op me te wachten. Over dat nieuwe werk hoop ik weer met enige regelmaat te bloggen. Om een aftrap te geven heb ik op MIC-Next alvast een blogje geschreven over een aantal DropBox tools die ik tegenkwam op het web. Veel plezier, en tot gauw.

Afgelopen week deden we de zaken bij onze opleiding eens anders dan anders. We zijn gewend te werken aan langlopende projecten (nou ja, 7 weken) en met vaste groepen. En dat hebben we even anders gedaan: groepen van 8 of 9 studenten die elkaar niet of nauwelijks kenden hebben een project van een week gedaan, onder de noemer Students in Motion (SIM). Dat leverde soms verrassende resultaten op: niet alleen studenten in motion, maar ook onderwijs in motion.

Wat organisatorische rimram vooraf: onze hogeschool is verdeeld in een aantal domeinen. Ons domein, Media, Creatie en Informatie, bestaat uit een vijftal opleidingen. Normaal gesproken zijn opleidingen onafhankelijk van elkaar, maar in dit project werd dus intensief samengewerkt. De projectgroepen werden op basis van thema en opleiding samengesteld, waardoor in ieder team verschillende opleidingen vertegenwoordigd waren – en er werd een coach toegewezen. Er was een spectaculaire kickoff op maandag (inclusief het breien van een gigantische trui) en vervolgens werden de studenten losgelaten, met als opdracht een kleine flashmob te organiseren en deze te filmen.

Deze flashmob moest een boodschap hebben, en deze boodschap moest gekoppeld zijn aan een specifiek deel van de stad Amsterdam. Om dit voor de studenten mogelijk te maken waren er een aantal ontmoetingen georganiseerd: de studenten konden kennismaken met organisaties in het stadsdeel, maar ook op bezoek gaan bij bedrijven om daar gecoacht te worden door een professional van het bedrijf. De reacties van de studenten op deze mogelijkheden waren overwegend positief – al mijn groepen gaven aan op die sessies hun idee concreter te hebben gemaakt.

Als coach was het de bedoeling je studenten in deze week driemaal te zien: bij de kickoff, op woensdag en op vrijdag. En omdat het organisatorisch lastig is om 1500 studenten tegelijkertijd in onze gebouwen te plaatsen, mocht je zelf moment en plaats kiezen. Even afgezien van het feit dat het leuk was om als docent even het openbare leven van de stad in te duiken (lees: in een café te gaan zitten), had deze werkvorm voor mij onverwachte resultaten. Het gaf mij veel energie om de studenten op deze manier te kunnen coachen, want er ontstond veel eerder dan anders een dialoog tussen coach en studenten.

Moeilijk aan te geven waar deze verbetering precies in zat, maar ik ben er van overtuigd dat het deels komt omdat deze coachingsmomenten veel minder in een organisatorisch keurslijf zaten dan normaal. Het enige voorgeschreven element was immers de timing – de aanpak en inhoud van de coaching kon je vooral van de situatie laten afhangen. Natuurlijk kun je deze vrijheid ook pakken in een ‘traditioneel’ projectsysteem, maar dan ben je toch meer begrensd door beschikbare ruimtes in het rooster en gaat er toch snel meer aandacht aan bijvoorbeeld de wijze van vergaderen.

Het enthousiasme werd voor een groot deel gedeeld door de studenten. Vooraf was er op twitter wel enige scepsis van de studenten te zien, maar het was opvallend hoe snel die stemming omsloeg. Ik ben zelf in elk geval van plan om na te denken over hoe we deze vorm van coaching op de een of andere manier in onze projecten kunnen brengen. Wellicht is het een aardig idee om in onze projecten meer te werken met tussenproducten, waar de coaching dan meer op kan worden afgestemd. Wordt vervolgd.

Wil je een indruk krijgen van de creativiteit van onze studenten? Zoek eens op Youtube op #hvasim. Veel plezier!

Het is waarschijnlijk op deze blog wel eens opgevallen: ik wil me nog wel eens opwinden zodra Frank Kalshoven over onderwijs schrijft. Ik vind zijn columns nogal eens gemakzuchtig. Zo ook zijn column in de eerste Vrij Nederland van dit jaar (die helaas nog niet online staat, link zal ik later toevoegen). Ik plaats mijn brief hier even integraal.

–

Vwo

Als onderwijskundige en docent mag ik graag een mening hebben over economische vraagstukken. Omgekeerd vind ik het dan ook interessant als iemand vanuit economisch perspectief zijn licht laat schijnen over onderwijszaken. Ik ben dan ook blij dat Frank Kalshoven in zijn column regelmatig aandacht besteedt aan het onderwijs.

De laatste maanden echter is er iets van herhaling in zijn stukken geslopen. Meermalen heeft hij ons laten weten dat hij vindt dat het VWO wel wat korter kan, dat daar geld mee bespaard kan worden. Een gedurfde stellingname, omdat het mij voor de hand lijkt te liggen dat een verkorte VWO een risico is voor onze kenniseconomie.

Het herhaaldelijk poneren van deze stelling zonder argumenten vind ik nogal goedkoop. Ik vertrouw er daarom op dat Kalshoven dit standpunt een volgende keer inhoudelijk gaat onderbouwen en de voor- en nadelen tegen elkaar af gaat zetten.

–

Voor alle duidelijkheid: mijn ergernis betreft vooral het herhaaldelijk poneren van deze stelling, en het ontbreken van argumenten. Eén keer zo’n stelling innemen kan, bij herhaling wordt wat mij betreft de roep om argumenten groter. Voor zover ik kan nagaan poneerde Kalshoven de stelling al in 2009, dus hij heeft alle tijd gehad om wat inhoudelijker te worden.

Gezien de reacties vatten veel mensen het woord richtlijn negatief op, als beperkend. Ik heb daarom even de betekenis in Van Dale opgezocht:

richt·lijn de; v(m) -en aanwijzing voor te volgen gedrag

Die definitie vind ik bepaald niet negatief. Het gaat slechts om een aanwijzing. Goed, die behoor je kennelijk ‘te volgen’, en dat zou je negatief kunnen opvatten, maar dat is het dan ook wel.

Een collega twitterde de volgende definitie:

Richtlijnen: Zelfst. Naamw. Meervoud van richtlijn aanwijzing voor hoe iets moet en voor wat niet mag

Die is al een stukje negatiever. Je mag bepaalde dingen niet, en de dingen die wel kunnen, die moeten gelijk. Het eerste is negatief, het tweede zou je positief op kunnen vatten maar ik kan me voorstellen dat ‘iets moeten’ voor veel mensen ook negatief is.

De definitie die we in de teamvergadering gehanteerd hebben is de definitie van Van Dale. Daarmee kunnen we vaststellen waar het werkelijk om gaat: is het nodig om aanwijzingen voor het te volgen gedrag rond Twitter vast te leggen?

Mijn vervolgvraag is al vrij snel: waarom eigenlijk niet? We hebben immers ook richtlijnen voor hoe we ons in de klas dienen te gedragen. Persoonlijk denk ik dat er twee redenen kunnen zijn om geen richtlijnen vast te stellen: het is feitelijk een niche (het gebeurt zo weinig dat we er geen woorden aan vuil hoeven te maken) of het is zo onderdeel van het dagelijkse leven, dat er algemene richtlijnen gaan gelden voor het gedrag.

Dan is de vraag: gaat één van beide situaties op voor Twitter? Het lijkt me dat Twitter inmiddels te groot is om te negeren. Iedereen mag uiteraard voor zichzelf bepalen of hij of zij wil twitteren; maar als instelling kun je Twitter niet negeren. Voor je studenten zal het gewoon een medium zijn, en het is denkbaar dat ze op Twitter dingen zeggen over je onderwijs, je docenten en wat niet meer. Daarnaast wordt het ook gelezen; het zou daarmee ook voor de instelling gezien moeten worden als een medium dat je in kunt zetten als onderdeel van je eigen communicatiestrategie.

Dat brengt dan wel met zich mee dat je na moet denken over het gebruik ervan. Op welke wijze zetten we het in? Gebruiken we het voor roosterzaken, voor interessante links of voor beiden? Wil je een bepaalde toon aanslaan? En hoe ga je om met studenten die op Twitter zich op onaangename wijze uiten over docenten?

Daar gaan we niet gelijk een antwoord op vinden. Ook veel bedrijven zijn hier nog niet uit, gezien een artikel in De Volkskrant – of stellen zich op zijn minst verschillend op. Het lijkt mij echter verstandig om met die vraagstukken bezig te zijn. Of je dat een richtlijn wilt noemen is een tweede. Ik persoonlijk ben daar niet bang voor.

PS: Ook een leuk bijeffect is dat mensen het idee voor de richtlijn meteen aan jou toeschrijven als je er over twittert. En denken dat jíj het gebruik van Twitter wil beperken.

Nog net op de valreep van mei voel ik het echter weer kriebelen, en beloof ik plechtig – in elk geval tot de zomervakantie – de draad weer op te pikken. Ik heb ook nog wel wat te doen: een follow-up van mijn bericht over de HvA infrastructuur, en er zijn wat nieuwe activiteiten. Bovendien zijn we de afgelopen weken erg druk geweest met de accreditatie van onze instelling, die deze week plaatsvindt. Daar zal ik ook nog wel wat over plaatsen.

Komen de woorden uit de titel toch nog samen.

Belangrijkste gevolg van deze herziening is namelijk dat de Hogeschool overstapt op het gebruik van Office 2007. Dit zal echter maar van korte duur zijn: gelijk met het verschijnen van de nieuwste versie 2010, die ergens dit jaar verwacht wordt, zal de HvA op dit nieuwe pakket overstappen. Voor de zware gebruikers – hetzelfde zal gelden voor de versies van de Adobe Creative Suite. De nieuwe versie CS5, die op 12 april verschijnt, zal op diezelfde datum ook voor HvA-medewerkers en -studenten beschikbaar komen.

Voor die docenten die meer doen met het netwerk dan alleen documenten opslaan, is het ook goed nieuws om te horen dat het netwerk volledig transparant zal worden. Docenten zullen zelf in kunnen stellen wie welke mappen kunnen zien – hiermee is het systeem zo in te stellen dat digitaal ingeleverd werk, gelijk vanaf het netwerk nagekeken kan worden. Er zal verder geen verschil meer zijn in thuiswerken en het werken op lokatie – alle lokaal aangeboden diensten zullen ook vanaf het huisadres bereikbaar zijn.

Dat betekent ook dat BSCW in zijn geheel zal verdwijnen. De diensten die nu via dit systeem worden aangeboden worden mogelijk gemaakt door de nieuwe netwerkstructuur. Op het netwerk kan met meerdere mensen tegelijkertijd aan documenten gewerkt worden (inclusief versiebeheer), en presentaties en films kunnen interactief op het netwerk gebruikt worden.

Tegelijkertijd met het nieuwe systeem voert ITS een 1-op-1 responssysteem in. Iedere medewerker krijgt een eigen contactpersoon bij ITS, die snel zal reageren op klachten. Hierdoor wordt hopelijk voorkomen dat ITS medewerkers een nieuw systeem invoeren waarvan beloofd wordt dat het beter is dan het oude systeem, maar eigenlijk minder mogelijkheden en meer werk betekent – vooral meer werk voor docenten, zoals onlangs met de invoering van een nieuw systeem voor de U: schijf het geval bleek te zijn.

Voorwaar iets om naar uit te kijken!